Բանբեր հայագիտության =Вестник Арменоведения =Journal of Armenian studies

Le Plan Turc de Création d’une République Arménienne et les Batailles de mai 1918

Haroutiounyan, Avetis (2019) Le Plan Turc de Création d’une République Arménienne et les Batailles de mai 1918. Բանբեր Հայագիտության=Вестник Арменоведения=Review of Armenian Studies, 1. pp. 32-47. ISSN 1829-4073

[img]
Preview
PDF
Download (199Kb) | Preview

    Abstract

    1914 թ. հուլիս-օգոստոսին Էրզրումում հրավիրված Հ.Յ. դաշնակցության 8-րդ ընդհանուր ժողովի ժամանակ իթթիհատականներն այդ կուսակցությանը խոստանում էին Կովկասը նվաճելու դեպքում հայերին հանձնել Կարսի և Երևանի նահանգները, Գանձակի նահանգի հայաբնակ մասը, Վանը, Բիթլիսը, Էրզրումի նահանգի մի մասը և այդ տարածքներից կազմել ինքնավար Հա- յաստան՝ Օսմանյան պետության հովանու ներքո: 1918 թ. Բաթումի սկսված բանակցություններում թուրքական պատվիրակությունը Հայաստանի անկախության խնդիրն քննարկում էր միայն Արարատյան Հայաստանի՝ Էջմիածնի և Նոր Բայազետի միջև ընկած շրջանում: Թուրքական ծրագրի հիմնական նպատակն էր իր և Ռուսաստանի միջև Կովկասում բուֆերային գոտի ստեղծելու համար ունենալ իրեն հնազանդ Հայաստանի, Վրաստանի, Ադրբեջանի, և Հյուսիսային Կովկասի հանրապետությունները: 1918 թ. մայիսի 24-ին և 25-ին, երբ Սարդարապատում պարտված թուքերը պատրաստվում էին փախուստի, Բաթումում թուրքական պատվիրակությունը մայիսի 26-ի երեկոյան Անդրկովկասյան Սեյմի պատվիրակությանը հանձնեց իր վերջնագիրը՝ պահանջելով 72 ժամվա ընթացքում ընդունել սահմանների վերաբերյալ իրենց առաջարկը: Երբ հայ աշխարհազորայինները պատրաստվում էին ազատագրել Ալեքսանդրապոլը և մտնել Կարսի մարզ, իսկ Անդրանիկը Ջուլֆայի վրայով շարժվելու էր դեպի Պարսկաստան և Վան, գեներալ Մ. Սիլիկյանին հետ կանգնեցրեց Թիֆլիսի Հայոց ազգային խորհրդի՝ մայիսի 28-ի զինադադարի կոչը: На созванном в Эрзеруме в июле-августе 1914 г. Общем собрании Армянской Революционной партии Дашнакцутюн иттихадисты, в случае завоевания Кавказа, обещали дашнакам передать армянам Карсскую и Ереванскую губернии, населенную армянами часть Гандзакской губернии, а также некоторую часть Ванской, Битлисской, Эрзерумской губерний и на основе этих территорий создать автономную Армению под покровительством Османской империи. На батумских переговорах 1918 г. вопрос независимости Армении турецкая делегация обсуждала лишь в пределах Араратской Армении – в районе между Эчмиадзином и Новым Баязетом. Основной целью турецкого плана было следующее: для создания буферной зоны на Кавказе между Турцией и Россией иметь находящиеся в зоне влияния Турции республики – Армению, Грузию, Азербайджан и Северный Кавказ. 24-го и 25-го мая 1918 г., когда потерпевшие поражение в Сардарапатской битве турки обратились в бегство, в Батуме турецкая делегация 26-го мая, вечером, предъявила делегации Закавказского сейма ультиматум, согласно которому в течение 72 часов Сейм должен был принять предложение турок относительно границ. Армянские ополченцы собирались освободить Александрополь и вступить в Карсскую область, а генерал Андраник через Джульфу должен был двинуться в направлении Персии и Вана, однако генерала М. Силикяна остановило воззвание Тифлисского Армянского национального совета от 28-го мая о перемирии.

    Item Type: Article
    Additional Information: Հայաստանի առաջին հանրապետության ստեղծման թուրքական ծրագիրը և 1918 թ. մայիսյան հերոսամարտերը։ Турецкий план создания первой республики Армения и героические майские битвы 1918 года.
    Uncontrolled Keywords: Հարությունյան Ա., Арутюнян А.
    Subjects: D History General and Old World > D History (General) > AQ Armenian Question
    D History General and Old World > D History (General) > D204 Modern History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: Bibl Dept FSL
    Date Deposited: 10 Jun 2019 15:59
    Last Modified: 14 Jun 2019 14:09
    URI: http://armstudies.asj-oa.am/id/eprint/293

    Actions (login required)

    View Item